Mulç, toprağın çıplak yüzeyini kapatan her türlü örtü malzemesinin genel adıdır; organik mulç ise bu işi zamanla ayrışıp toprağa karışan bitkisel/hayvansal kökenli malzemelerle yapar. Aradaki fark önemsiz değil: plastik örtü sadece fiziksel bir bariyerdir, organik mulç ise hem bariyer hem de yavaş salınımlı bir organik madde kaynağıdır. Bahçesinde sulama sıklığını düşürmek, yabancı ot çapasını azaltmak ve toprak yapısını yıldan yıla iyileştirmek isteyen biri için mulç bahçe uygulaması, harcanan emek başına en yüksek getiriyi veren birkaç işlemden biridir. Aşağıda malzeme seçimini, uygulama tekniğini ve sık yapılan hataları karşılaştırmalı olarak ele alıyoruz.
Etkilerini tek tek ayırmak, hangi malzemeyi neden seçtiğinizi anlamanızı kolaylaştırır. Örtünün sağladığı temel kazanımlar şunlardır:
Organik mulçlar arasındaki temel ayrım karbon/azot oranı ve ayrışma hızıdır. Karbonu yüksek, kaba yapılı malzemeler uzun ömürlüdür ama yavaş besler; yumuşak ve azotça zengin olanlar hızlı ayrışır, sık yenilenmesi gerekir.
| Malzeme | Önerilen kalınlık | Dayanma süresi | En uygun alan |
|---|---|---|---|
| Saman / kuru ot (tohumsuz) | 8–10 cm | Bir sezon | Sebze bahçesi, çilek, domates sıraları |
| Ağaç kabuğu / iri odun talaşı | 5–7 cm | 2–3 yıl | Meyve ağacı altı, çalılar, yürüme yolları |
| Parçalanmış yaprak (yaprak çürüntüsü) | 5–8 cm | 6–12 ay | Çiçek tarhları, gölge sever bitkiler |
| Çim kırpıntısı (kurutulmuş) | 2–3 cm, ince katmanlar halinde | 1–2 ay | Sebze sıra araları; azot takviyesi gereken yerler |
| Olgun kompost | 3–5 cm | Sezon içinde toprağa karışır | Fide dikimi sonrası, saksı üstü |
| Çam iğnesi / kozalak | 5 cm | 1–2 yıl | Yaban mersini, ortanca, açelya gibi asit sevenler |
Karar verirken iki soruyu sırayla yanıtlayın: Bu alanı kaç yıl rahatsız etmeyeceğim? ve Bitkim hızlı besin mi, kalıcı örtü mü istiyor? Çok yıllık ağaç ve çalılarda uzun ömürlü kaba malzeme, yılda birkaç kez toprağı karıştırdığınız sebze parselinde ise hızlı ayrışan malzeme mantıklıdır.